Zespół Pałacu Arcybiskupiego w Krakowie

Krakowski zespół budynków Pałacu Arcybiskupiego zajmuje teren ograniczony ulicą Franciszkańską, Plantami i ulicą Wiślną. Od momentu swego powstania był przeznaczony na siedzibę biskupów krakowskich.

ZESPÓŁ PAŁACU ARCYBISKUPIEGO W KRAKOWIE, fot. M. Klag (MIK, 2001) CC BY SA 3.0

Istniejący już w latach 80. XIV w. pałac rozbudował w kolejnym stuleciu kardynał Zbigniew Oleśnicki. Z tego czasu zachowane są najstarsze elementy – średniowieczne portale i fragmenty murów w piwnicach. W 1462 r. pożar tak zniszczył budynek, że przez wiele lat stał on pusty. Odrestaurował go w połowie XVI w. biskup Andrzej Zebrzydowski. Prace wykonane za rządów biskupa Piotra Myszkowskiego (1577-1591) nadały mu wygląd renesansowej rezydencji. Pozostała po nich trójarkadowa loggia dziedzińca (włączona w mury parteru) oraz portal z herbem biskupa – Jastrzębiec.

Obecny wygląd pałacu pochodzi głównie z okresu rozbudowy dokonanej przez biskupa Piotra Gębickiego w latach 1643-1647. Nawiązywała ona do architektury Włoch północnych, a pozostały po niej wspaniałe portale. Zniszczony w czasie najazdu szwedzkiego pałac poddano na polecenie biskupa Jana Małachowskiego pracom renowacyjnym, zakończonym w 1692 r. Do dzisiaj można podziwiać zachowane marmurowe portale z biskupim herbem Nałęcz oraz dekorację sklepienia sieni w skrzydle zachodnim.

W XVIII stuleciu pałac podupadł, ale dzięki biskupowi Andrzejowi Załuskiemu stał się kulturalnym salonem Krakowa. Jednak na początku XIX w. rezydencja popadła w ruinę, z której podźwignął ją biskup Jan Paweł Woronicz. Od 1815 r., we współpracy z architektem Szczepanem Humbertem i malarzem Michałem Stachowiczem, odnowił on skrzydło południowe oraz kaplicę. Wnętrza urządzono rzeźbami i obrazami nawiązującymi do historii Polski. Niedługo potem, w 1850 r., wielki pożar Krakowa zniszczył budynek.

Ostatniej odnowy pałacu dokonał po 1879 r. biskup Albin Dunajewski, dzięki finansowemu wsparciu Katarzyny Adamowej Potockiej. Prace prowadził architekt Tomasz Pryliński; objęły one elewacje, budowę nowych szczytów oraz wyposażenie wnętrz, a szczególnie kaplicy pałacowej. Pomimo wielu zniszczeń rezydencja biskupów krakowskich zgromadziła w swych wnętrzach wiele cennych detali architektonicznych i dzieł sztuki.

W ostatnich latach szczególnego znaczenia nabrało pałacowe okno wychodzące na ulicę Franciszkańską, z którego papież Jan Paweł II prowadził wieczorne spotkania podczas swoich kolejnych pobytów w Krakowie.

Tekst: B. Sanocka (2008)

Licencja CC-BY-SA 3.0

Zespół Pałacu Arcybiskupiego w Krakowie

Informacje praktyczne

Dostępność:

ograniczona dostępność

Dane teleadresowe:

adres: ul. Franciszkańska 3, Kraków

gmina: Kraków

powiat: Kraków

GPS: N: 50° 3' 32", E: 19° 56' 5"

gospodarz: Archidiecezja Krakowska

www: http://www.diecezja.pl

e-mail: sekretariat@diecezja.krakow.pl

telefon: 12 628 81 00

Obiekty w pobliżu:

MAŁOPOLSKI INSTYTUT KULTURY W KRAKOWIE, ul. 28 lipca 1943 17c, 30-233 Kraków, tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75, NIP: 675 000 44 88 | Projekt i wykonanie | Polityka prywatności