Dom rodzinny Wincentego Witosa w Wierzchosławicach

W przysiółku Dwudniaki, na obrzeżach wsi Wierzchosławice, w krytym strzechą domu w 1874 roku urodził się Wincenty Witos – charyzmatyczny przywódca ruchu ludowego i trzykrotny premier II RP. Jego rodzina była jedną z najuboższych we wsi, posiadała zaledwie dwa morgi lichego gruntu położonego pod lasem i część domu składającego się ze stajenki przerobionej na mieszkanie i małej sieni, w której mieściła się jedyna ich krowa (W. Witos, Moje wspomnienia, Warszawa 1981).

Dom rodzinny W. Witosa, fot. J. Nowostawska-Gyalókay MIK 2017

Dom pochodzący z 1814 roku, w którym Wincenty Witos spędził swe dzieciństwo, należał w części do jego ojca Wojciecha. Pozostała część domu należała do siostry Wojciecha, Marii. Z czasem ojciec wykupił dom na własność. Po jego śmierci rodzinna zagroda przeszła w ręce syna Andrzeja (brata Wincentego), który sprzedał ją w 1921 roku. Rodzina Witosa wraz z lokalnymi działaczami ludowymi wykupiła ją w 1971 roku i przeznaczyła na cele muzealne.

Dom Witosa składa się z sieni, dużej izby i komory oraz małej izby, w której pierwotnie mieściła się stajnia. Obecnie we wnętrzach chałupy zgromadzono przedmioty i narzędzia rolnicze używane na wsi w II połowie XIX wieku.

W 1972 roku, w 27. rocznicę śmierci Witosa, działacze ludowi założyli Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa – stowarzyszenie, które do dziś aktywnie pielęgnuje pamięć oraz zachowuje materialne dziedzictwo po Wincentym Witosie. Z inicjatywy Towarzystwa – do którego należy zabytkowy obiekt – w 2015 roku przeprowadzono gruntowny remont. Ścisła współpraca z pobliskim Muzeum Wincentego Witosa umożliwia turystom zwiedzanie domu (po uprzednim umówieniu się).


Autor: Paulina Kasprzycka, Małopolski Instytut Kultury w Krakowie (2018)


CZYTAJ WIĘCEJ

Licencja CC-BY-SA 3.0

Dom rodzinny Wincentego Witosa w Wierzchosławicach

Deszczyński M. P., Wincenty Witos, Warszawa 2009.

Olejniczak M., Witos, Warszawa 2012.

O Wincentym Witosie: relacje i wspomnienia, zebr. i oprac. Borkowski J., Warszawa 1984.

Witos W., Moje wspomnienia, t. I–IV, Warszawa 1978.

Zakrzewski A., Wincenty Witos, Warszawa 1977.

Zakrzewski A., Wójt z Wierzchosławic, Warszawa 1984.

MAŁOPOLSKI INSTYTUT KULTURY W KRAKOWIE, ul. 28 Lipca 1943 17c, 30-233 Kraków, tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75, NIP: 675 000 44 88 | Projekt i wykonanie | Polityka prywatności