Zamek w Czchowie

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem
DATA: 18–19 maja 2019
ADRES: Czchów
GPS: N 49° 49' 59"; E 20° 40' 38"
GOSPODARZ: Gmina Czchów

Malowniczo położony Czchów, będący jednym z najstarszych miast Małopolski, może poszczycić się bogatą historią i wspaniałymi zabytkami, które świadczą o jego dawnej pozycji i bogactwie.

Znany z pierwszych dokumentów pod nazwą Schov, Alba Ecclesia czy Wyskirche rozwijał się od przełomu XII i XIII wieku głównie dzięki prowadzącemu tędy handlowemu szlakowi na Węgry. Biegnący Doliną Dunajca trakt odgrywał także ważna rolę militarną, co z pewnością przyczyniło się do wybudowania tutaj zamku, który początkowo pełnił przede wszystkim funkcję strażnicy i komory celnej.

Wiemy, że jeszcze w 1288 roku Czchów wchodził w zasób dóbr należących do benedyktynów z Tyńca, a w pierwszej połowie XIV wieku przeszedł w ręce królewskie, co zapewniło miastu dalszy dynamiczny rozwój.

Zabudowa miasta była niemal całkowicie drewniana, na rynku wznosił się ratusz z kramami, waga i postrzygalnia.

W XVI wieku Czchów zasłynął dzięki Franciszkowi Lismaninowi, franciszkaninowi i spowiednikowi królowej Bony, który zagarnął bogate probostwo czchowskie i został zwolennikiem reformacji. Czchów podupadł w czasie najazdu szwedzkiego i rozbiorów, a także wskutek nękających go pożarów, powodzi i zaraz, które dziesiątkowały ludność. Prawa miejskie ostatecznie utracił w okresie międzywojennym. Niedługo potem, w wyniku budowy zapory na Dunajcu (1938–1949) powstało Jezioro Czchowskie, czyniąc z Czchowa przede wszystkim miejscowość wypoczynkową. 1 stycznia 2000 roku Czchów ponownie stał się miastem.

Na pobliskim wzgórzu wznosi się czchowska baszta – pozostałość po zamku obronnym, który w dawnych czasach strzegł bezpieczeństwa na szlaku handlowym na Węgry. Później zamkiem dysponował sąd czchowski, który ulokował tutaj więzienie. Od XVIII w. budowla pozostawała w ruinie, dopiero w latach 90. XX wieku wykonano badania i prace archeologiczne oraz konserwatorskie. W 2018 roku przeprowadzono rewitalizację wzgórza, tworząc w tym miejscu militarno-historyczny szlak edukacyjny, na którym zobaczymy typowe maszyny oblężnicze oraz urządzenia bojowe od XVI do XX wieku.

Przegapiłeś Dni Dziedzictwa? Nadal wolno podróżować!

Licencja CC-BY-SA

Zamek w Czchowie

Dokumentacja konserwatorska, oddział WUOZ w Tarnowie.

Dzieje Gminne Czchowa, oprac. K. Sroka, H. Kornaś, M. Janicka, Czchów 2014.

Malik R., Średniowieczne lokacje miejskie nad Dunajcem. Czchów. Ze studiów nad budową i kształtem miasta lokacyjnego, „Wiadomości Konserwatorskie” 2008, nr 24, s. 48–56.

Widmańska W., Oblicza ziemi czchowskiej: Tropie, Tropsztyn, Czchów, Czchów 2002.

http://muzeum.tarnow.pl/wirtualna-czytelnia/zamek-w- -czchowie/ (dostęp: luty 2019)

Zamek w Czchowie

Informacje praktyczne

Dostępność poza Dniami Dziedzictwa:

dostępny

Dane teleadresowe:

adres: Czchów

gmina: Czchów

powiat: brzeski

GPS: N 49° 49' 59"; E 20° 40' 38"

gospodarz: Gmina Czchów

www: http://www.czchow.pl/

e-mail: [email protected]

telefon: 14 662 17 10

Obiekty w pobliżu:

MAŁOPOLSKI INSTYTUT KULTURY W KRAKOWIE, ul. 28 Lipca 1943 17c, 30-233 Kraków, tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75, NIP: 675 000 44 88 | Projekt i wykonanie | Polityka prywatności