Browar Goetz-Okocimskich w Brzesku

Przybyły ze Szwabii w 1845 r. piwowar Jan Ewangelista Goetz założył w Brzesku niewielki browar. Z czasem stał się on potężnym przedsiębiorstwem, a jego właściciel znanym przemysłowcem, właścicielem ziemskim i działaczem charytatywnym. Dzięki niemu powstała w Brzesku Kasa Chorych, szpital, szkoła ludowa i neogotycki kościół pw. Świętej Trójcy. Syn Jana, Jan Albin Goetz-Okocimski, doprowadził browar okocimski do największego rozkwitu. Wybudował on niedaleko browaru pałac oraz osiedle dla robotników i urzędników. Ostatni ze spadkobierców, Antoni Jan, syn Jana Albina, po rozpoczęciu działań wojennych w 1939 r. uciekł za granicę w obawie przed represjami Niemców za przynależność do narodu polskiego i nigdy już nie powrócił do kraju.

BROWAR GOETZ-OKOCIMSKICH W BRZESKU, fot. M. Klag (MIK, 2005) CC BY SA 3.0

Zespół obejmuje pałac z parkiem i budynki folwarku oraz przemysłowe zabudowania browaru. Najstarszym zachowanym obiektem jest budynek administracyjny zwany starym pałacem, w którym początkowo mieścił się browar i rezydencja Goetzów. Zbudowano go w latach 1845-1850 i rozbudowano w 1905 r. Bogato dekorowany z zewnątrz, stary pałac zachował też dawny wystrój wnętrz. Obecnie mieszczą się tu biura oraz Izba Tradycji Browaru z pamiątkami rodziny Goetzów.

Najwspanialszą budowlą zespołu jest położony w parku angielskim pałac, wzniesiony w latach 1898-1900 przez Jana Albina Goetza i jego żonę Zofię z hrabiów Sumińskich, zaprojektowany przez znaną wiedeńską firmę Fellner&Helmer. Powstał budynek o podłużnej i nieregularnej formie, którego zewnętrzny „kostium” jest mieszaniną stylów od baroku po secesję. We wnętrzach zachowały się wspaniałe stiuki, drewniane okładziny i parkiety, schody oraz meble i obrazy. Istnieje również pałacowa kaplica o posadzce i ścianach wyłożonych marmurem. Pomiędzy rokiem 1908 a 1911 pałac rozbudował o część wschodnią architekt Leopold Simony.

W pobliżu starego pałacu rozciąga się kompleks warzelni starej i nowej, w której zachowały się kotły warzelne i zacierowe. Jest tutaj także, obecnie już nieczynna, tzw. stara słodownia (1875), gdzie przerabiano niegdyś jęczmień na słód. Warto zajrzeć jeszcze do nowej słodowni i butelkowni oraz do kufiarni, służącej do wyrobu beczek leżakowych zwanych kufami. Wokół browaru rozlokowane są także murowane i drewniane domy oraz wille powstałe głównie w 2. poł. XIX w., przeznaczone dla urzędników i pracowników browaru.

Tekst: B. Sanocka (2008)

Licencja CC-BY-SA 3.0

Browar Goetz-Okocimskich w Brzesku

Szlak Architektury Drewnianej – Małopolska
Autor : oprac. tekstów Bartłomiej Cisowski et al.
Wydawnictwo : Wyd. 2. – Kraków : Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Departament Promocji i Turystyki. Zespół ds. Turystyki, – 333, [5] s. : il. ; 23 cm., ISBN 978-83-60538-61-6
Miejsce wydania : Kraków,  2010

Szlak Architektury Drewnianej : mapa : 1 : 200 000
Autor: tekst na podst.: Szlak Architektury Drewnianej / T. Śledzikowski/
Wydawnictwo: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Departament Środowiska i Rozwoju Wsi
Miejsce wydania: Kraków, 2004
Wersja cyfrowa publikacji:
Kronika powiatu brzeskiego 1945 – 1975 : tom 5
Autor : Jan Burlikowski
Wydawnictwo :  ZETO SA.: Tarnów, przygotowanie tekstów i skanowanie zdjęć z oryginałów: ZETO SA., korekta językowa Danuta Borowiec, opracowanie graficzne i druk: Brzeska Oficyna Wydawnicza: Brzesko, wydany za zgodą Urzędu Miejskiego w Brzesku- właściciela praw autorskich,  tom III wydany został dzięki pomocy finansowej urzędów Gminy Borzęcin, Miasta Czchowa, Gminy Szczurowa, Miasta Wojnicza, brzeskich Firm: GRANIT Sp. z o.o., JAWOR, MPEC Sp. z o.o., ZASADA Trans Spedition Sp. z o.o., 153, [8] s., spis treści na s. 157-158, 30 cm              Miejsce wydania: Brzesko, 2010
Kronika powiatu brzeskiego 1974 – 1975 : tom 4
Autor : Jan Burlikowski
Wydawnictwo :  wydawca: ZETO SA.: Tarnów, przygotowanie tekstów i skanowanie zdjęć z oryginałów: ZETO SA., korekta językowa Danuta Borowiec, opracowanie graficzne i druk: Brzeska Oficyna Wydawnicza: Brzesko, wydany za zgodą Urzędu Miejskiego w Brzesku – właściciela praw autorskich,  tom III wydany został dzięki pomocy finansowej Gminy Brzesko, 106 [2] s., spis treści na s. 105-106, 30 cm Miejsce wydania : Brzesko, 2009

Kronika Miasta Brzeska 1385-1944, Tom 5
Autor: Jan Burlikowski
Wydawnictwo: ZETO SA.: Tarnów, przygotowanie tekstów i skanowanie zdjęć z oryginałów: ZETO SA., korekta językowa Bogumiła Put, opracowanie graficzne i druk: Brzeska Oficyna Wydawnicza: Brzesko, wydany za zgodą Urzędu Miejskiego w Brzesku- właściciela praw autorskich,  tom V   wydany został dzięki pomocy finansowej  brzeszczanina, twórcy OPTIMUSA-a:  Romana Kluski, firmy GRANIT Sp. z o.o. z Brzeska i ZETO A.A., 191, [ 3] s., spis treści na s. 189-191, 30 cm.

Miejsce wydania: Brzesko, 2005


Kronika Miasta Brzeska : 1385-1944, T. 4
Autor: Jan Burlikowski
Wydawnictwo: Brzesko : ZETO SA, opracowanie graficzne i druk: Brzeska Oficyna Wydawnicza, korekta językowa: Bogumiła Put,  tom 4  wydany za zgodą Urzędu Miejskiego w Brzesku- właściciela praw autorskich, dzięki pomocy finansowej  Brzeskiej Oficyny Wydawniczej, 178, [4] s. : il. ; 30 cm., spis treści na s. 177-178
Miejsce wydania: Brzesko, 2005

Brzesko i okolice w akwarelach Janusza Janasa i opisie Jerzego Wyczesanego. 625 lat Brzeska (1385-2010)
Autor: akwarele: Janusz Janas, tekst: Jerzy Wyczesany
Wydawnictwo:  wydawca: Urząd Miejski w Brzesku, opracowanie graficzne i druk: Brzeska Oficyna Wydawnicza, stron 30 (tekst  w jęz. polskim, angielskim, niemeckim, węgierskim, 24 akwarele luzem)
Miejsce wydania: Brzesko, 2006

Brzesko: dzieje miasta i regionu
Red.: opracowanie zbiorowe pod red. Feliksa Kiryka i Jana Lacha
Wydawnictwo:  Urząd Miejski w Brzesku, skład i druk: Brzeska Oficyna Wydawnicza, opracowanie redakcyjne: Helena Latowska, współpraca redakcyjna Henryk Wyczesany, 1134 s. : 62 il. kolor., fot. cz-b, rys., mapy, wykresy, tabele, 24 cm.
Miejsce wydania: Brzesko, 2006

Brzesko i okolice. Przewodnik turystyczny
Autor: tekst i zdjęcia Paweł Bielak
Wydawnictwo: Wydawnictwo Progress. projekt Maciej Własnowolski, skład: Anita Własnowolska – Bielak, druk: drukarnia Skleniarz: Kraków, publikacja została wydana pod patronatem Starostwa Brzeskiego oraz Wójta Gminy Borzęcin, 204 s. [4 nlb], il. kolor.: zdj.
Miejsce wydania: Kraków, 2011

Goetz-Okocimscy: kronika rodzinna 1590–2000
Autor: Jan Włodek
Wydawnictwo: Księgarnia Akademicka
Miejsce wydania: Kraków, 2001

Okocim: 1845. Najlepsze z najlepszego
Autor: Leszek Mazan
Wydawnictwo: Anabasis
Miejsce wydania: Kraków, 1995

Ród Goetzów-Okocimskich: wystawa czasowa
Autor: Lidia Luchter-Krupińska
Wydawnictwo: Miejski Ośrodek Kultury w Brzesku
Miejsce wydania: Brzesko, 1998

Katalog zabytków sztuki w Polsce : T. 1: Województwo Krakowskie, [1] Tekst, [2] Ilustracje
Red. : Jerzy Szablowski
Wydawnictwo : Państwowy Instytut Sztuki. Dział Inwentaryzacji Zabytków
Miejsce wydania : Warszawa, 1953

Sztuka Ziemi Krakowskiej
Autor : Tadeusz Chrzanowski, Marian Kornecki
Wydawnictwo : Wydawnictwo Literackie, 743, [1] s. : il. ; 25 cm
Miejsce wydania : Kraków, 1982

Browar Goetz-Okocimskich w Brzesku

Informacje praktyczne

Dostępność:

niedostępny

Lokalizacja:

miejscowość: Brzesko

gmina: Brzesko

powiat: brzeski

Obiekty w pobliżu:

MAŁOPOLSKI INSTYTUT KULTURY W KRAKOWIE, ul. 28 Lipca 1943 17c, 30-233 Kraków, tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75, NIP: 675 000 44 88 | Projekt i wykonanie | Polityka prywatności