Pałac w Igołomi

Igołomia jest położna na lewym brzegu Wisły, na terenie, który obfituje w ślady osadnictwa starożytnego i wczesnośredniowiecznego. Źródła pisane wymieniają wieś w 1229 r., kiedy to dzieliła się na tzw. Igołomię Mniejszą, należącą do kolegiaty św. Floriana i Igołomię Większą, będącą uposażeniem klasztoru tynieckiego. Sprzedana w 1402 r. Jakuszowi z Boturzyna, zmieniała wielokrotnie właścicieli. Od 1778 r. należała do Akademii Krakowskiej; na początku XIX w. przeszła w ręce Wodzickich, później rodziny Skorupków, a w 1870 r. wieś kupił Wilhelm Homolacz. Od początku XX w. zamieszkiwali w Igołomi Morstinowie; ostatnimi właścicielami była Karolina z Mycielskich Morstinowa i jej córka Teresa Morstin. Pałac po gruntownym remoncie w latach 60. XX w. jest użytkowany przez Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

PAŁAC W IGOŁOMI, fot. M. Klag (MIK, 2000) CC BY SA 3.0

Klasycystyczny pałac, otoczony parkiem w stylu angielskim, został wzniesiony na przełomie XVIII i XIX w. z inicjatywy Franciszka Wodzickiego lub jego córki, z Wodzickich Przerębskiej. Murowany budynek jest od strony zajazdu piętrowy, a od ogrodu, na skutek znacznego spadku terenu, posadowiony na wysokich suterenach. Założony na planie prostokąta, ma czterokolumnowy portyk od frontu i ryzalit od strony ogrodu. Ryzalit ten, mieszczący salon, na zewnątrz u dołu półkolisty, a powyżej trójboczny, zwieńczony jest attyką z wazonami. Nad wejściem głównym i sąsiednimi oknami znajduje się fryz z motywem fali. Wysokie okna parteru ozdabiają pod parapetami płyciny z meandrem oraz gzymsy nadokienne wsparte na konsolkach.

Główne wejście do pałacu wiedzie przez portyk do przestronnego hallu z kominkiem, za którym mieści się przechodzący przez dwie kondygnacje, okrągły salon. Jego ściany zdobi osiem płycin wypełnionych stucco lustro i obiegający go w 2/3 wysokości fryz z gryfami w układzie antytetycznym. Salon nakrywa spłaszczona kopuła zdobiona kasetonami i rozetami. W ścianie znajduje się marmurowy kominek z reliefem przedstawiającym ofiarę składaną Eskulapowi. Autorem tych dekoracji jest Fryderyk Baumann. Po obu stronach salonu znajdują się po dwa trakty pokoi, których wnętrza również zdobią sztukaterie o motywach roślinnych oraz fryz ze sfinksami.

Mieszcząca się w pałacu Pracownia Archeologiczna Instytutu Archeologii i Etnologii PAN zgromadziła tutaj interesujące zabytki archeologiczne, m.in. naczynia ceramiczne, narzędzia pracy i ozdoby wykonane kilka tysięcy lat temu.

Tekst: B. Sanocka (2008)

Licencja CC-BY-SA 3.0

Pałac w Igołomi

Krajobraz kulturowy Polski : Województwo Małopolskie
Red.: Janusz Bogdanowski
Wydawnictwo : Stowarzyszenie „Kultura i Natura” im. Jana Gwalberta Pawlikowskiego, Wydawnictwo VADEMECUM, druk: Drukarnia Skleniarz, 240 s., [8] s. tabl., [1] k. mapa luz. : il. ; 23 cm. – (Biblioteka Stowarzyszenia „Kultura i Natura” ; t. 1)
Miejsce wydania : Kraków, Warszawa, 2001

Dekanat miechowski. (tytuł dodatkowy : Monografia dekanatu miechowskiego)
Autor: (ks.) Jan Wiśniewski
Wydawnictwo: Wydawnictwo JEDNOŚĆ, (reprint: Druk. i Lit. Jan Kanty Trzebiński, Radom, 1917), [7], 335, [1] s., [7] k.tabl. : il. ; 21 cm
Miejsce wydania: Kielce, 2000
Wersja cyfrowa publikacji :

Dekanat miechowski
Autor: Jan Wiśniewski
Wydawnictwo: Jan Kanty Trzebiński
Miejsce wydania: Radom, 1917
Wersja cyfrowa publikacji :

Chrystian Piotr Aigner. Architekt warszawskiego klasycyzmu
Autor: Tadeusz Stefan Jaroszewski
Wydawnictwo: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Miejsce wydania: Warszawa, 1969

Województwo miejskie krakowskie (vademecum turystyczne)
Autor: Julian Zinkow
Wydawnictwo: Krajowa Agencja Wydawnicza RSW „Prasa-Książka-Ruch”
Miejsce wydania: Kraków, 1981

Pałace i zamki w Polsce. Dawniej i dziś
Autor: Krystyna Stępińska
Wydawnictwo: Krajowa Agencja Wydawnicza
Miejsce wydania: Warszawa, 1977

Klasyczne cacko nad Wisłą: pałac w Igołomi
Autor: Zofia Musielewicz
Publikowany: Gazeta Wyborcza (dodatek: Gazeta w Krakowie) , nr 47, R. 24.02-25.02.1996

Powiat krakowski
Autor: Dorota Matacz-Bajor
Wydawnictwo: „ALWAR”
Miejsce wydania: Bydgoszcz, 2006

Kraków i okolice : przewodnik
Autor : Leszek Ludwikowski
Wydawnictwo :  „ Sport i Turystyka” ; [oprac. kartogr. Henryka Całkowa, Janusz Szewczuk (mapa załącznik)]. – Wyd. 3 uzup. – 219, [1] s., [1] k. pl. kolor. ; 19 cm
Miejsce wydania : Warszawa, 1991

Pałace w Polsce. Przewodnik
Autor: Stefan Jaroszewski
Wydawnictwo: Sport i Turystyka MUZA S.A
Miejsce wydania: Warszawa, 2000

Igołomia-Wawrzeńczyce
Publikowany: Ziemia Podkrakowska moja mała ojczyzna, red.  Robert Lisowski, wyd. Fundacja Inicjatyw Lokalnych i Oświatowych, Kraków, 2006, s. 22-29

Studium historyczno- kompozycyjne i projekt rekompozycji parku pałacowego w Igołomii
Autor: Zbigniew Myczkowski
Publikowany: Teka Komisji Urbanistyki i Architektury, T. 22, R. 1988

Igołomia: Osada wczesnośredniowieczna
Autor: Anna Pawlus
Publikowany: Prace Komisji Archeologicznej PAN Oddział w Krakowie, nr 2, R. 1961

Zabytki na trasach turystycznych województwa krakowskiego
Red. : Janusz Smólski
Wydawnictwo : Krajowa Agencja Wydawnicza RSW „Prasa – Książka – Ruch”, [120] s., [1] k. tabl. złoż : fot., il., mapa ; 30 cm
Miejsce wydania : Kraków, 1975

Katalog zabytków sztuki w Polsce : T. 1: Województwo Krakowskie, [1] Tekst, [2] Ilustracje
Red. : Jerzy Szablowski
Wydawnictwo : Państwowy Instytut Sztuki. Dział Inwentaryzacji Zabytków
Miejsce wydania : Warszawa, 1953

O siedzibach neogotyckich w Polsce
Autor: Tadeusz Stefan Jaroszewski
Wydawnictwo: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Miejsce wydania: Warszawa, 1981

Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, z. 7: Województwo Krakowskie
Autor: Marian Kornecki, Andrzej Fischinger, Lepiarczyk Józef, Tadeusz Chrzanowski
Wydawnictwo: Ministerstwo Kultury i Sztuki, Zarząd Muzeów i Ochrony Zabytków, Ośrodek Dokumentacji Zabytków, PWN
Miejsce wydania: Warszawa, 1971

Sztuka Ziemi Krakowskiej
Autor : Tadeusz Chrzanowski, Marian Kornecki
Wydawnictwo : Wydawnictwo Literackie, 743, [1] s. : il. ; 25 cm
Miejsce wydania : Kraków, 1982

Pałac w Igołomi

Informacje praktyczne

Dostępność:

ograniczona dostępność

Dane teleadresowe:

adres: Igołomia 32

gmina: Igołomia-Wawrzeńczyce

powiat: krakowski

GPS: N: 50° 5' 25", E: 20° 15' 21"

gospodarz: Instytut Etnologii i Archeologii Polskiej Akademii Nauk

www: http://www.archeo.pan.krakow.pl/Igolomia_pl.htm

e-mail: iaekrak@archeo.pan.krakow.pl

telefon: 12 287 30 09

Obiekty w pobliżu:

MAŁOPOLSKI INSTYTUT KULTURY W KRAKOWIE, ul. 28 lipca 1943 17c, 30-233 Kraków, tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75, NIP: 675 000 44 88 | Projekt i wykonanie | Polityka prywatności