Kościół i klasztor oo. Reformatów w Wieliczce

Wieliczka wspominana jest w dokumentach już w latach 1123-1127, a jej pierwsza lokacja miała miejsce w 1290 r. Prawa magdeburskie nadał miastu Kazimierz Wielki w 1368 r. i wtedy otoczono je murami obronnymi. Wieliczka rozwijała się pomyślnie, głównie dzięki kopalni soli. W XVII w. dotknął ją szereg klęsk – epidemie, pożary, a nawet trzęsienie ziemi.

KOŚCIÓŁ I KLASZTOR OO. REFORMATÓW W WIELICZCE, fot. M. Klag (MIK, 1999) CC BY SA 3.0

W tym właśnie czasie, w 1623 r., przybyli do Wieliczki franciszkanie reformaci. Jesienią tegoż roku wybudowali na uboczu miasta, na terenie ofiarowanym przez mieszczan wielickich kaplicę i niewielki dom klasztorny. Rok później rozpoczęli budowę kamienno-ceglanego kościoła, a w latach 1650-1655 wznieśli murowany klasztor na planie czworoboku, z wewnętrznym wirydarzem. Pożar w 1718 r. poczynił znaczne szkody, lecz zespół klasztorny szybko odbudowano. W czasie ostatniej dużej rozbudowy wzniesiono nowicjat (1928), nadbudowano trzy skrzydła oraz zbudowano nowe, zachodnie skrzydło klasztoru. Prace wykonano według projektu Michała Guzikowskiego.

Kościół pw. Stygmatów św. Franciszka Patriarchy jest pierwszą murowaną świątynią małopolskiej prowincji reformatów. Wejście do kościoła poprzedza obecnie dziedziniec, ogrodzony murem z bramkami i czternastoma stacjami Męki Pańskiej. W szczycie fasady zachodniej znajdują się trzy płaskorzeźby: Stygmatyzacja św. Franciszka, św. Antoni Padewski i św. Piotr z Alkantary. Kościół jest jednonawowy, z wnękami na ołtarze, nakryty sklepieniem kolebkowym z lunetami. Wnętrze świątyni pokrywa polichromia o motywach roślinnych i symbolicznych, namalowana w 1928 r. według projektu Jana Bukowskiego. Na ścianie pomiędzy nawą a prezbiterium widnieje malowany wizerunek św. Franciszka otrzymującego stygmaty na górze Alverno.

Ołtarze wykonane z drewna dębowego pochodzą z 1. poł. XVIII w. W ołtarzu głównym, ufundowanym przez rodzinę Grabowskich z Wieliczki, znajduje się XVIII-wieczny, drewniany krzyż, a po obu jego stronach figury św. Ludwika, króla Francji, i św. Elżbiety Węgierskiej. Warto jeszcze zajrzeć do nowo wybudowanej kaplicy po lewej stronie nawy, gdzie znajduje się XVII-wieczny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, malowany w technice tzw. tempery tłustej na płycie kamiennej. Obraz ten przeniesiono do kościoła z kaplicy przydrożnej, sto¬jącej w miejscu, gdzie później zbudowano klasztor.

Tekst: B. Sanocka  (2008)

Licencja CC-BY-SA 3.0

Kościół i klasztor oo. Reformatów w Wieliczce

Wieliczka
Autor: Michał Rusinek
Wydawnictwo: Wydawnictwo Sport i Turystyka
Miejsce wydania: Warszawa, 1968

Wieliczka. Dzieje miasta (do roku 1980)
Autor: Czesław Brzoza,  (et. al.), [kolegium red. Stanisław Gawęda, Antoni Jodłowski, Józef Piotrowicz]
Wydawnictwo: Oficyna „Cracovia”, zlecone przez Urząd Miasta i Gminy w Wieliczce
Miejsce wydania: Kraków, 1990

Kult błogosławionej Kingi w Wieliczce i jego odbicie w sztuce
Autor: Andrzej Gaczoł
Publikowany: Patientia et Tempus. Księga jubileuszowa dedykowana doktorowi Marianowi Korneckiemu, red. Olga Dyba, Stanisław Kołodziejski, Roman Marcinek, wyd. Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie, Kraków, 1999

Krajobraz kulturowy Polski : Województwo Małopolskie
Red.: Janusz Bogdanowski
Wydawnictwo : Stowarzyszenie „Kultura i Natura” im. Jana Gwalberta Pawlikowskiego, Wydawnictwo VADEMECUM, druk: Drukarnia Skleniarz, 240 s., [8] s. tabl., [1] k. mapa luz. : il. ; 23 cm. – (Biblioteka Stowarzyszenia „Kultura i Natura” ; t. 1)
Miejsce wydania : Kraków, Warszawa, 2001

Franciszkański Kraków. Przewodnik po miejscach franciszkańskich w Małopolsce. Kraków-Wieliczka-Alwernia-Kalwaria Zebrzydowska-Harmęże
Autor: Michał Jakubczyk
Wydawnictwo: Wydawnictwo Serafin, Kuria Prowincjonalna Krakowskiej Prowincji Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów, druk: KNOW-HOW
Miejsce wydania: Kraków, 2009

Katalog zabytków sztuki w Polsce : T. 1: Województwo Krakowskie, [1] Tekst, [2] Ilustracje
Red. : Jerzy Szablowski
Wydawnictwo : Państwowy Instytut Sztuki. Dział Inwentaryzacji Zabytków
Miejsce wydania : Warszawa, 1953

Sztuka Ziemi Krakowskiej
Autor : Tadeusz Chrzanowski, Marian Kornecki
Wydawnictwo : Wydawnictwo Literackie, 743, [1] s. : il. ; 25 cm
Miejsce wydania : Kraków, 1982

Kościół i klasztor oo. Reformatów w Wieliczce

Informacje praktyczne

Dostępność:

ograniczona dostępność

Dane teleadresowe:

adres: ul.Brata A. Kosiby 31, Wieliczka

gmina: Wieliczka

powiat: wielicki

GPS: N: 49° 59′ 16″, E: 20° 3′ 15″

gospodarz: Klasztor Reformatów i parafia pw. św. Franciszka z Asyżu

www: http://www.franciszkaniewieliczka.pl/index.php

e-mail: [email protected]

telefon: 12 278 18 66

Obiekty w pobliżu:

MAŁOPOLSKI INSTYTUT KULTURY W KRAKOWIE, ul. 28 Lipca 1943 17c, 30-233 Kraków, tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75, NIP: 675 000 44 88 | Projekt i wykonanie | Polityka prywatności