Kościół pw. św. Leonarda w Lipnicy Murowanej

Kościół pw. św. Leonarda powstał prawdopodobnie pod koniec XV wieku, co potwierdza otaczający go cmentarz pochodzący z XVI wieku; kościół bywa też nazywany cmentarnym. Wzniesiono go z drewna modrzewiowego w konstrukcji zrębowej. Posadowiona na kamiennym fundamencie podwalina, jako najbardziej narażona na wilgoć, została wykonana z drewna dębowego. Również w pionie ściany zostały wzmocnione dębowymi lisicami. Kościół z nawą szerszą niż prezbiterium nakryty jest wspólnym dla obu gontowym dachem. Znajdujący się w prezbiterium ołtarz św. Leonarda wspiera od tyłu słup zwany słupem Światowida, z którym łączy się legenda, wedle której drewnianą świątynię zbudowano już w 1141 roku na miejscu wcześniejszej pogańskiej gontyny. Otaczające kościół soboty powstały w XVII wieku. Wnętrze świątyni pokrywają wielobarwne polichromie. Najstarsze, datowane na koniec XV wieku dekoracje patronowe zachowały się na stropie prezbiterium. W XVI stuleciu wykonano polichromię stropu w nawie, a jej ściany ozdobiono scenami Męki Pańskiej na początku XVIII wieku. Ołtarze tryptykowe są kopiami gotyckich, przechowywanych obecnie w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie. Na cenne wyposażenie składa się również pochodzący z XVII wieku i nadal działający pozytyw szkatulny, czyli przenośne organy. Jedno z dwóch wejść do kościoła zdobi piękny późnogotycki portal z tzw. oślim grzbietem.

KOŚCIÓŁ PW. ŚW. LEONARDA W LIPNICY MUROWANEJj, fot. M. Klag (MIK, 2007) CC BY SA 3.0

W 1997 roku powódź nieomal porwała z sobą sędziwą świątynię. Mieszkańcom udało się ją uratować, przywiązując kościół linami do rosnącego tuż przy nim olbrzymiego dębu. Prace renowacyjne zakończono w 2000 roku; w 2003 roku kościół św. Leonarda wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO.

W Lipnicy warto również odwiedzić murowany kościół pw. św. Andrzeja Apostoła, ufundowany przez Kazimierza Wielkiego w 1363 roku. Do cennego wyposażenia tej świątyni należy m.in. pochodząca z 1370 roku drewniana rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem.


Autor: Barbara Sanocka, Małopolski Instytut Kultury w Krakowie (2008), Joanna Nowostawska-Gyalókay, Małopolski Instytut Kultury w Krakowie (2013)

Licencja CC-BY-SA 3.0

Kościół pw. św. Leonarda w Lipnicy Murowanej

Banach J., Banach B., Parafia w Lipnicy Murowanej. Zarys dziejów od powstania do roku 1945, Lipnica Murowana 2005.

Bielak W., Walicki B., Zych S., Binarowa. Studia i materiały z dziejów parafii i sanktuarium, Kolbuszowa 2011.

Dürr J., Dziennik rysunkowy Wyspiańskiego z wycieczki na Podkarpacie, „Ziemia. Ilustrowany miesięcznik krajoznawczy” 1934, t. 19, nr 12.

Kościoły drewniane Małopolski, UNESCO Konwencja o Ochronie Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego, red. J. Marcinek, Kraków 2000.

Kras Z., Kutaś P., Lipnica Murowana. Kościół pw. św. Leonarda, Zakrzów 2012.

Kutaś P., Binarowa. Kościół pw. św. Michała Archanioła, Zakrzów 2011.

Kutaś P., Sękowa. Kościół pw. św. św. Filipa i Jakuba Apostołów, Kraków 2007.

Laskowski A., Organisty A., Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Binarowej, Rzeszów 2004.

Łuszczkiewicz W., Sprawozdania z posiedzeń Komisyi Historyi Sztuki za czas od 11 lipca 1889 do 13 marca 1890, [w:] Sprawozdania Komisyi do Badania Historii Sztuki w Polsce, t. IV, z. IV, Kraków 1891.

Polek E., Lipnica Murowana. Zarys dziejów do 1985 roku, Tarnów 1993.

Szydłowski T., Ruiny Polski, Kraków 1919.

Kościół pw. św. Leonarda w Lipnicy Murowanej

Informacje praktyczne

Dostępność:

ograniczona dostępność

Dane teleadresowe:

adres: Lipnica Murowana 39

gmina: Lipnica Murowana

powiat: bocheński

GPS: N: 49° 51' 37", E: 20° 31' 49"

gospodarz: Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Andrzeja Apostoła w Lipnicy Murowanej

www: parlipnicam.tarnow.opoka.og.pl

e-mail: parlipnicam@tarnow.opoka.org.pl

telefon: 4 685 26 01

Obiekty w pobliżu:

Kościół pw. św. Leonarda w Lipnicy Murowanej

MAŁOPOLSKI INSTYTUT KULTURY W KRAKOWIE, ul. 28 lipca 1943 17c, 30-233 Kraków, tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75, NIP: 675 000 44 88 | Projekt i wykonanie | Polityka prywatności